zondag 15 april 2012

Spelen van zinnen

 In tijden van recessie staat het culturele aanbod in een land onder druk - logisch - door terugvallende inkomsten en oplopende werkloosheid zullen minder mensen een kaartje kopen voor een concert of een toneelvoorstelling. Zeeland kent een gevarieerd aanbod van theaters en podia, van grote schouwburgen in Goes (de Mythe) en Terneuzen (Scheldetheater) tot kleine in Nieuw- en St. Joosland (De Wegwijzer)  en het Minitheater (Middelburg) of het Vestzaktheater (Vlissingen). In veel dorpen zijn amateurtoneelverenigingen actief, die, meestal één keer per jaar, in het plaatselijke dorpshuis, een aantal voorstellingen voor eigen publiek geven. 
 In de vijftiende eeuw ontstaan in onze regio de eerste toneelverenigingen, of, zoals ze dat noemden, rederijkerskamers. De oudste kamers, georganiseerd als gilden, vinden we in Middelburg, Veere, Goes en Reimerswaal, maar ook in Sluis, Hulst, Axel en Zaamslag. Ze organiseerden een soort eenakterfestivals, landjuwelen, waarbij ze elkaars toneelvoorstellingen, die toen aangeduid werden als Spelen van zinnen, bekeken en beoordeelden. Landjuwelen vonden plaats in Goes ( ca. 1481 ), Hulst ( 1483) en Reimerswaal ( 1507).

 De Veersche Rederijkerskamer trad in het jaar 1519 op in de St. Pieterskerk van Middelburg. Deze kerk, die beter bekend is als de Noord-Monsterkerk, bevond zich toen op het Hofplein en mocht zich, halverwege de 16de eeuw, enige tijd kathedraal noemen, toen Middelburg een eigen bisschop had. Daarvan was toen in ieder geval nog geen sprake. We weten over dit optreden, omdat in oude stukken sprake is van het opbouwen van .... een stellagie, die gemaakt moest worden in de kerk, waar de rederijkers van Veere tooneelvertooningen zouden houden ( A. Moers van Bloois)(1841)

Veere kende twee kamers, namelijk De Missende Scholieren en St. Annakinderen, die rond 1530 tot één rederijkerskamer samengevoegd werden en een doorstart kregen als De Missende Scholieren, een naam die wat mij betreft in het ererijtje met Eikels worden bomen thuishoort.  Hun motto was: In reijnheid der jonsten bloeyende. Ze kwamen bij elkaar op het Stadhuis van Veere.
 In 1581 werd Willem van Oranje feestelijk de stad binnengehaald als Markies van Veere, een titel die hij "kocht" om meer invloed te kunnen uitoefenen in de Staten van Zeeland.  Deze titel overigens, gaf hij door aan zijn zoon Maurits, die later de strijd van zijn vader tegen de Spanjaarden zou voortzetten. Ter verhoging van de feestvreugde tijdens deze zgn. blijde inkomst werd de prins vermaakt met een aantal korte eenakters, die opgevoerd werden voor het stadhuis van Veere. Er werden twee serieuze stukken en een esbattement, een klucht, opgevoerd ........ 
Willem van Oranje
Deze rederijkerskamer, die rond 1800 nog steeds bestond, moet zelden gebrek aan leden gehad hebben, want, zo lees ik, het aantal leden daalde nooit onder de twintig. Opvallend was, dat ook vrouwen lid konden worden. Tegenwoordig is dat net andersom, begrijp ik - Veel amateurtoneelverenigingen kampen met een mannen te kort. Veere heeft nog steeds een toneelvereniging, luisterend naar de naam Tot Leringhe ende Vermaeck. Onlangs voerde die club het spel van zinnen Pension van Lichte Zeden op, een klucht, die ongetwijfeld bij de prins in goede aarde gevallen zou zijn.
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg: Nu ook als Facebook groep. ( Slik op de Weg )

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen