donderdag 5 april 2012

Rust Roest

Wie goed de ogen de kost geeft ziet ze op sommige plekken in het Zeeuwse landschap nog wel staan, de zgn. Nissenhutten. Deze, nu meest vervallen schuren, zijn herkenbaar aan hun halfronde vorm. Als kind vermoedde ik, opgegroeid in de Zak van Zuid-Beveland, dat de naam gerelateerd was aan het dorp Nisse, maar dat is onjuist.

Oorspronkelijk waren deze barakken eenvoudig te vervoeren en op te stellen noodonderkomens, die door het Amerikaanse leger in en na de Tweede Wereldoorlog in deze streken gebracht werden. De spanten konden eenvoudig vervoerd worden en ter plekke in elkaar gezet worden en voorzien van golfplaten. Zo'n nissenhut werd als een bouwpakket aangevoerd. Later, of als zo'n nissenhut een meer permanent gebouwtje werd, voorzien van gemetselde voor- en achtergevels.
  Ze waren bedacht door, hoe verzin je't, door ene meneer Nissen, een Canadese luitenant, die diende in het Engelse leger ten tijde van de Grote Oorlog, de Eerste Wereldoorlog dus. Hij ontwierp zo'n eenvoudig en snel in elkaar te zetten onderkomen ....... De Amerikanen verbeterden het ontwerp en gebruikten het tijdens de herovering van Europa en noemden dit soort barakken een Quonsethut, maar dat woord is niet blijven hangen - Nisse(n)hut zeggen we nog steeds.
 Een fraaie Nissenhut staat ergens in de polder tussen Baarland, Hoedekenskerke en Oudelande en wordt nu weliswaar nog gebruikt als loods bij een boerderij, maar werd eertijds ingericht als noodkerk, toen na de oorlog, de kerk van Ellewoutsdijk finaal in de puinpoeier was geschoten - zo'n nissenhut als kerk was dan ook een slimme en eenvoudige oplossing.  Het ligt in de bedoeling dat deze noodkerk binnenkort naar het oorlogsmuseum in Nieuwdorp verhuist.


De Nissenhutten verdwijnen langzaam maar zeker uit het Zeeuwse Landschap. Het materiaal, de ijzeren golfplaat, is natuurlijk niet erg duurzaam - het roest onder je handen weg. Soms heeft men de platen geteerd, in de hoop en verwachting dat dan de oxidatie en het verval wat uitgesteld kan worden ............. Misschien is het een idee om dit soort nissenhutten, maar dan nieuw en van gegalvaniseerde platen, weer neer te zetten bij boerderijen of in boomgaarden op plekken waar een tijdelijke opslag nodig is - dat is toch een historisch veel verantwoorder gezicht dan een afgedankte zeecontainer in een fruitboomgaard als schuilhok bij slecht weer? Zet er een nieuwe nissenhut neer - 'k weet zeker dat daar behoefte naar is. En heeft de recreatiesector als eens nagedacht over de mogelijkheden als trekkershut of als Bed & Breakfast? Wat is er mooier dan in een roestige lekkende nissenhut de paasdagen op het Zeeuwse platteland door te brengen? Zeeland heeft het ....Of tijdelijke onderkomens voor seizoensarbeiders? En misschien dat de gemeente Borsele er nog wel een paar kan gebruiken als JOP, want met een zeecontainer hebben ze nare ervaringen - zo'n JOP, ergens weggezet in een boomgaard, zou natuurlijk een prima oplossing zijn - kunnen die gasten meteen 's zomers hun vakantiegeld bij mekaar plukken, want je weet 't het: Rust Roest .........
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

SlikopdeWeg wil een bijdrage leveren aan de discussie over het immaterieël erfgoed van Zeeland.  Wat zijn volgens jou de elementen die bewaard moeten blijven? Laat je stem horen ........ 

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse column over de Schelderegio

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen