donderdag 26 april 2012

Inundatie

 Wie  door Zeeuws-Vlaanderen fietst kan, letterlijk wel - figuurlijk niet,  om de schansen en fortificatie heen ..... je rijdt vaak, wil je dat zien, door een historisch landschap.   Zeeuws-Vlaanderen, nog steeds letterlijk een uithoek van Nederland, niet alleen geografisch, maar vooral ook in de hoofden van de bestuurders in Nederland. Zeeuws-Vlaanderen - een Landje Apart!
 Eeuwenlang was het gebied ten zuiden van de Honte letterlijk grensgebied en strijdtoneel tussen de Staatse- en Spaanse Troepen, een moerassig verwaarloosd gebied, doorsneden door diep het land ingaande kreken. Er werden verdedigingswerken aangelegd tussen de strijdende partijen - forten en schansen. Tussen schansen werden dijken aangelegd, Liniedijken genaamd. De forten en schansen zijn in de loop der tijd verdwenen in het landschap, soms voorgoed ( Bordeelschans), soms alleen nog als een bocht in de weg (Kruisschans) - De laatste jaren zijn dit soort schansen, niet allen in west- maar ook in Oost-Zeeuws-Vlaanderen en het gebied juist over de grens in Vlaanderen ( rond Damme bijvoorbeeld) weer opgebouwd en zichtbaar gemaakt in het landschap (Olijschans)

 Liniedijken zijn moeilijker zichtbaar als zodanig - vaak zijn het lage binnendijkjes, waarvan de functie de recreërende toerist ontgaat. Liniedijken verbonden schansen en dienden als verbindingswegen voor de soldaten. Aangezien de fronten nogal eens bewogen zou het zomaar kunnen dat een liniedijk, zoals bijv. de Linie van Communicatie onder Hulst, de ene keer door de Staatse troepen o.l.v. van Prins Maurits, en de andere keer door de Spaanse troepen gebruikt werd. Bekende linies zijn de eerder genoemde Linie van Communicatie onder Hulst, de Linie van Oostburg, de Linie van de Oranjepolder (IJzendijke), de Linie van de Nieuwe Vaart ( bij Moerbeke), de Linie van Cantelmo ( bij Knokke), de Bedmarlinie ( bij Kieldrecht) en de Linie van Fontaine ( bij Sluis): alle pionnen in het miliaire schaakspel. Soms begrensden en beschermden dit soort Liniedijken onderwater gezette stukken land, zgn. inundaties.

Kijk .. en toen ik het woord Inundatie schreef, ging ik denken! Misschien moeten we de voormalig forten Haeften, De Noord en Luys snel weer opknappen en weer op de kaart zetten. Deze drie forten lagen namelijk alle drie in of bij de Hertogin Hedwigepolder, waar toen zo ongeveer de Luyspolder gesitueerd was. 
 
Toen in 1572 de watergeuzen Vlissingen als eerste Zeeuwse stad innamen voor de prins, werden de Spanjaarden, die gelegerd waren in Antwerpen erg zenuwachtig en begonnen naarstig met het versterken en aanleggen van schansen, waaronder de drie eerder genoemde. Het Luys-fort, ook wel Liesfort genoemd, dateerde al uit de vijftiende eeuw, toen het in feite in de plaats van het verdwenen kasteel van Saeftinge kwam en lag in de Luyspolder, die zo ongeveer ter plekke van de Hedwigepolder gesitueerd zou moeten worden. Dit fort werd opgeknapt. Het fort moest destijds Antwerpen beschermen tegen die van Gent en Brugge. Van Fort De Noord is bekend dat in de Franse Tijd Napoleon er zijn kanonnen opstelde op Antwerpen, maar dateert ook al uit de 17de eeuw, evenals Fort Haeften. Misschien kan de demissionair Minister Hillen overwegen hier een detachement Mariniers te huisvesten i.p.v. in Vlissingen - 't is een stuk goedkoper en gezien de huidige politieke situatie hebben we wellicht deze drie forten binnenkort weer hard nodig! Snijdt het mes aan twee kanten!
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg Feesboek: Slik op de Weg
SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse blog over de Schelderegio en haar bewoners



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen