maandag 2 april 2012

Even Apeldoorn Bellen ......!

 Het moet een sombere februaridag geweest zijn, toen een groepje nazaten van Danckert zich hier bij de deur van de kerk van Schrabbekerke, 's Heer Abtskerke, meldde.  De grafsteen, die nu in het koor van de 15e eeuwse kerk ligt, vermeld het jaartal 1551 en drie namen, namelijk die van Danckert en Cornelia sijn huysvrouw en Cornelis hun zoon.
 Zo'n grafsteen, waarschijnlijk al lang niet meer op haar oorspronkelijke plaats gelegen, roept vragen op. Wie was deze Danckert en waarom staat er slechts één jaartal op deze steen? Is er hier sprake van een familiedrama, waarbij een brand of ziekte of misschien wel een overval door rovende bendes, drie inwoners uit deze streek in één keer het leven nam?
 Het was een roerige tijd. Nieuwe ideeën over de kerk smoezelden rond en ook hier, midden in de Poel, zal de ontrust in de kerk niet onopgemerkt voorbij gegaan zijn, al hadden de bewoners van dit arme gebied midden in wat we nu de Zak van Zuid-Beveland noemen, wel iets anders aan hun hoofd - overleven namelijk, zeker zo op het eind van een winter, die vaak bittere kou, ziekten en honger bracht. Ze maakten zich er niet zo druk over - de kerk zoals die midden in het dorp stond, bij de vaete, omringd door wat boerderijtjes, was de enige autoriteit waar men rechtstreeks mee te maken had. Politiek was een ver-van-mij-bed show .... Een paar keer per jaar zal men wel eens de Goese markt bezocht hebben, waar de schepenen zich probeerden te schikken in de regels opgesteld door de koning, ver weg. Karel de Vijfde zat nog stevig in het zadel en probeerde met harde hand, als een Hafez al-Assad sr. uit de 16de eeuw, de Christelijke idealen te handhaven  ..... De Spaanse Inquisitie, de harde hand van de Spaanse overheerser, moet als een schrikbeeld door de hoofden van de inwoners van Zuid-beveland gespookt hebben, aangewakkerd door de dreigende taal van de dorpsgeestelijke. En het zou er niet beter op worden .....  Karel's zoon Philips trad in de voetsporen van zijn vader en net als in Syrië gebeurd is, geschiedenis herhaalt zich, schroefde hij de intensiteit van de vervolgingen op, als zoon Bashar 4000 km. oostelijker in Damascus ..... de onrust in de kerken had nog niet geleid tot een volksuitbarsting, die zou leiden tot de beeldenstorm.
 Het moerassige weidegebied, waar 's Heer Abtskerke en Sinoutskerke lagen, zal weinig opgebracht hebben. Er zal ongetwijfeld zout gewonnen zijn, moernering, waarvan de littekens nog steeds zichtbaar zijn in het landschap - vermoerde stukken grasland, waar de tijd het gewroet in de grond niet heeft kunnen maskeren ..... Ook zullen er schaapherders gelopen hebben, waarvan de wol Dancaert aan grondstof hielp voor zijn professie ..... wever.
Hier leet begrav(en) / Danckert Corn(el)issen en Cornelie sijn huysvrouw ende / Cormelis sij(n) zone sterf ao XVL den VIe dach van februario God heb / de ziel
Deze Danckert schijnt wever geweest te zijn, gelet op het huisteken in het midden van de steen, dat een weverspoel voorstelt.  We weten 't niet zeker, maar hij zal voor zijn tijd een middenklasser geweest moeten zijn, gezien het feit dat hij met steen binnen de kerkmuren begraven is. Over het feit of de drie tegelijk begraven zijn, dat weten we niet ... wellicht dat de oude kerkadministratie, bewaard gebleven is. Mogelijk ook dat de steen pas later gelegd is door één van de nazaten van Danckert met de overlijdensdatum van de laatst
overlevende ....  We weten het niet. Wel moest ik denken aan de reclamecampagne van Centraal Beheer Acmea ... Je bent steenhouwer in Goes (denk ik) en je krijgt opdracht om een grafsteen te maken.  De tekst die er op moet heb je op een bierviltje geschreven en je begint opgewekt te hakken. Het gaat goed - het werk vordert snel en af en toe een schrijffout, daar maalden ze in die tijd niet om - ABN, laat staan ABZ (Algemeen Beschaafd Zeeuws) bestond nog niet. Vol vertrouwen begin je aan de laatste van de vier zijden van het grafmonument, als je weggeroepen wordt - je geeft de hakbeitel aan het knechtje, want er is haast bij de klus .....  en dan blijkt dat hij het woord februario beter had kunnen afkorten ...... De laatste woorden van het zinnetje God heb de ziel passen er niet meer op ...... Toch maar even Apeldoorn bellen .......   

Hans Koert
Twitter: #slikopdeweg

Stem mee en bepaal deze maand  welke Zeeuwse zaken op de immateriële erfgoedlijst van Zeeland horen .....

SlikopdeWeg: de dagelijkse coulmn over de Schelderegio en haar bewoners.

1 opmerking: