maandag 9 april 2012

Control - Alt - Delete

 
Detail van kaart van Sluis: links de St. Janskerk (bron: De Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden -Staats Vlaanderen - Isaak Tirion 1751)
 Sluis, het bij Belgen zo populaire plaatsje om een dagje te shoppen, gelegen in West Zeeuws-Vlaanderen,  heeft nog steeds de allures van een stad, hoewel het met zijn grootte, rond de 2500 inwoners, eerder de omvang van een dorp heeft.

Grotere kaart weergeven

Het ligt nog steeds fier en trots binnen zijn omwallingen en vanuit de lucht zijn de fraaie vestingwerken en het Zwin en haar voormalige haven en spuikom van deze vestingstad te bewonderen.

Sluis ca. 1750.  De circel geeft de plaats van de St. Janskerk weer, toen al aan de rand van de bebouwing. (bron: De Tegenwoordige Staat der Vereenigde Nederlanden -Staats Vlaanderen - Isaak Tirion 1751)
De stad werd rond 1280 gesticht en kreeg al tien jaar later stadsrechten van de Graaf van Vlaanderen en heette toen nog Lamminsvliet totdat het, als voorhaven van Brugge gelegen aan het Zwin, na de bouw van een spuikom, Sluis genoemd werd.
 Detail van een kaart van Sluis ca. 1610 met de St. Janskerk. (bron: Beschrijvinghe van alle de Neder-Landen - Guicciardini 1612)
Als je nu door het stadje Sluis loopt valt je op, dat de bewoners, als de Vlaamse dagjesmensen vertrokken zijn, zich met gemak binnen de wallen kunnen bewegen en wonen - je zou kunnen zeggen dat ze een te ruime broek aan hebben. Met name het noordelijke deel van het stadje is nu nog steeds onbebouwd - hier lag eertijds het kasteel, gebouwd rond 1380 door Graaf Lodewijk van Vlaanderen. De stad is nog al eens het doelwit geweest van belegeringen en werd, zowel door de troepen van Maurits als die van de Spanjaarden ingenomen. Ook teisterden branden, waaronder die van 1506 voor de stad de meest ingrijpende geweest lijkt te zijn, de gemeenschap - er was geen houden aan; een derde van de stad ging in vlammen op.
St. Janskerk ( bron: orgelsinzeeland)
  Van de twee historische kerken die er gestaan hebben, de St. Janskerk en de Mariakerk ( afgebroken in 1605) zijn alleen de fundamenten van de eerstgenoemde nog zichtbaar. Opvallend is dat de St. Janskerk nu, maar ook in 1750, al aan de rand van de bebouwing lag ...... als een nutsvoorziening op een bedrijventerrein .....
 Deze grote kruiskerk dateerde uit ca. 1350 en moet een groot gebouw geweest zijn.  De fundamenten zijn na de Tweede Wereldoorlog weer blootgelegd en de muren wat opgehoogd, zodat het nu als een levend bewijs, als 't ware een reliek uit vroeger tijd, de herinnering aan dit gebouw levend houdt. Het geeft in ieder geval een prima gelegenheid om de omvang van de kerk te ervaren ...
 Fundament van één van de pilaren
Dit zgn. St. Janskerkhof ligt er nu, ietwat verwaarloosd, overgeleverd aan de tand des tijds, de elementen te weerstaan ........... als een soort tegenwicht tegen een steeds sneller wordende, veranderende ( virtuele) wereld, die zich, op digitaal gebied, elke paar jaar volledig lijkt te vernieuwen. Wie hier, bijvoorbeeld, met zijn smartphone, geen bereik heeft, neemt dat voor lief ..... hier gelden andere wetten - hier regeert de tijd; control-alt-delete.

Meer over de St. Janskerk en het St. Janskerkhof morgen.

Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Help mee deze maand te bepalen wat er volgens jou op de lijst van het immateriële Zeeuwse erfgoed hoort ....

SlikopdeWeg: De dagelijkse Zeeuwse blog over de Schelderegio en haar bewoners.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen