zondag 27 november 2011

Facebook avant la lettre

Eerder dit jaar was er een opendag in de gevangenis en het Huis van Bewaring Torentijd in Middelburg - als je er over nadenkt een ietwat vreemd woord voor een al even vreemd uitstapje-met-het-hele-gezin. Dit soort open dagen worden georganiseerd om de gevangenis, of zoals dat tegenwoordig netjes heet, De Penitentiaire Inrichting, dichter bij het gewone volk te brengen. Al zitten de gedetineerden niet meer met een ijzeren kogel aan hun been op water en brood hun straf uit te zitten - een luxe hotel is het evenmin, zoals de vooroordelen beweren. Dit soort dagen moet het beeld dat de brave burgers van de gevangenis hebben, bijstellen ....
In de 17de eeuw waren er, uiteraard, geen open dagen in de gevangenis, al werden lijfstraffen vaak wel in het openbaar voltrokken. In het Gravensteen in Zierikzee waren op de eerste verdieping ( let op de dikke tralies voor de ramen) een aantal cellen met dikke eikenhouten wanden gemaakt, waar gestraften werden opgeborgen. De dikke eikenplanken zijn met ijzeren klampen aan elkaar vastgemaakt en mensen die een gevangenisstraf opgelegd kregen, werden hier voor jaren opgeborgen ...... Over het leven van een gevangene in die tijd, weten we maar weinig, ons gedateerd beeld over de bak als een lege kale cel en een homp brood en water als lunch, dateert uit deze tijd ..... Gelukkig hebben een aantal van de honderden gevangenen, die hier opgeborgen werden, hun verhaal achtergelaten op de wanden - ingekraste namen en tekeningen, die te voorschijn kwamen toen een dikke laag verf van de planken werd verwijderd - Facebook profielen avant la lettre.
Het aanbrengen van graffiti in de openbare ruimte voelen velen anno nu, als een bedreiging van de leefomgeving - anders wordt het als ranzige teksten in een schimmig bruin café alleen op de muren van het toilet zijn geschreven of getekend. Als er echter van onder een dikke laag verf tientallen teksten te voorschijn komen van gevangenen die hun namen en frustraties op de muren van hun cel hebben gekrast, dan juichen we hard en spreken we van een (archeologische) vondst van dehoogste orde, die in het lijstje, aangevoerd door Howard-Carter-ontdekt-graf-van-Toet-Anch-Amon in de Top Tien bijgeschreven zou moet worden .....
We vinden er namen en afbeeldingen van schepen, ingekrast met iets hards (probeer maar eens met je nagel iets in een eikenhouten tafel te krassen), dat blijkbaar naar binnen gesmokkeld was. De oudste inscriptie dateert van 1526, maar één van de opvallendste is ongetwijfeld de rij gekleurde soldaten. Deze mannetjes stellen Pruisische soldaten voor, die in de 18de eeuw ten tijde van de Engelse Oorlogen, in Europa huishielden en ook Nederland daarin betrokken. Hoe ze hier terecht kwamen weten we niet, maar, afgaand op de gedetailleerdheid van de tekeningen, moeten ze (er van uitgaand dat er meer dan één soldaat opgesloten moet zijn geweest) hier een flink tijd opgesloten gezeten hebben. De afbeeldingen zijn met zorg gemaakt en zelfs ingekleurd ( Bah, alweer speklapjes met krootjes ...). Ze hebben zichzelf keurig in het gelid aantredend afgebeeld: Een rij soldaten, waarbij je de schutters herkent en een tamboer en twee officieren - de meesten met een berenmuts op het hoofd. Misschien een idee voor de Zierikzeese Harmonie Kunst en Eer, om, mochten er nieuwe uniformen moeten worden aangeschaft, die te laten promoten m.b.v. deze 250 jaar oude afbeeldingen - je slaat dan meteen twee vliegen in één klap: je kunt sponsoren laten zien hoe je't gedacht had en je hebt als harmonie meteen een rechtenvrije afbeelding voor je Facebookprofiel. ( Zierikzee - Schouwen-Duiveland) ( augustus 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen