zaterdag 26 november 2011

De Vlakepest

Als je er niet moet wezen zul je er niet zomaar belanden - het dorpje Vlake, ooit een kleine gemeenschap met een kerk te midden van de laaggelegen Yerseke Moer, is nu verworden tot een buurtschap van een paar boerderijen en een siertuin - partycentrum De Sequoiahof. Vlake, een vergeten dorp, wiens naam alleen nog geassocieerd wordt met stremmingen voor de naar het dorp genoemde tunne; het lot van de teloorgang in de tijd, zoals dat ook dorpjes als Baarsdorp, Eversdijk of Sinoutskerke te beurt gevallen is.
Toch is Vlake nog regelmatig in het nieuws met betrekking tot de Vlaketunnel, die de grootste en belangrijkste verkeersader van Zeeland, de A58, onder het Kanaal door Zuid-Beveland leidt en de brug, die sinds de opening van de tunnel, hoevel sinds eind vorige eeuw met pre-vut is, maar nog wel regelmatig als substituut mag dienen als de Vlaketunnel weer eens buiten gebruik is ...........

Het dorp zelf moet ontstaan zijn op één van de kreekruggen, die door de Yerseke Moer liepen, op een kruispunt van wegen, waar een kerkje werd gesticht, dat uitgroeide tot een nederzetting van bescheiden omvang. De kerk van Vlake was gewijd aan Sint Macharius, de heilige Macharius van Antiochië, die rond het jaar 1000 vanuit Turkije na lange rondzwervingen in een klooster in Gent belandde en daar overleed aan de pest. Waarom de kerk van Vlake aan deze heilige gewijd was, blijkt niet duidelijk - de Sint Baafsabdij van Gent had geen goederen hier in bezit, dus zou je gemakkelijk een relatie kunnen bedenken met de pest, waartegen Macharius van Gent, zo als hij ook wel heette, de beschermheilige was. De fundamenten van het kerkje, waarvan voor het eerst sprake was in de 13de eeuw, liggen nog, met restanten van middeleeuwse bewoning onder de grond. De kerk van Vlake werd in 1802 afgebroken.

De inwoners van Vlake zullen zich ongetwijfeld bezig gehouden hebben met wat veeteelt en akkerbouw, maar ook met het moeren, het afgraven van het veen uit de bodem van de Yerseke Moer om daarin het zout te winnen, dat economisch van waarde was. Het dorpje groeit in de middeleeuwen uit tot een kleine gemeenschap, maar vanaf de 16de eeuw stagneert deze groei en kwijnt het dorp langzaam weg .....

De ambachtsheren van Vlake en van het nabijgelegen, even zieltogende dorpje Schore, besloten in de 17de eeuw samen te gaan. Uiteindelijk zal de bouw van het Kanaal door Zuid-Beveland in de vorige eeuw beide dorpjes voorgoed van elkaar verwijderen en de verbreding van het kanaal in de jaren zeventig van de vorige eeuw laat van het dorpje Vlake bijna helemaal niets meer over.

Twee jaar geleden bereikte Vlake nog eenmaal de landelijke kranten, doordat er olie was gevonden - Duizenden liters ruwe olie spoten uit de grond en, hoewel Nigeriaanse toestanden voorkomen konden worden, rekenden sommige Vlakers zich al rijk, vermoed ik. Het zal je toch maar gebeuren dat in tijden van crisis de oplossing ineens in jouw achtertuin blijkt te liggen en Vlake voortaan als een tweede Slochteren, maar dan in vloeibare vorm, op de kaart gezet zal gaan worden. Toen echter bleek dat de spontane olielozing uit de bodem het resultaat was van een kapotgetrokken olieleiding, die in de bodem naar de Totalraffinaderij voerde, zakte de stemming en werd de gedroomde stinkende oliefontein ineens een fiks milieuprobleem. Wat hadden de inwoners van Vlake daar de pest over in! ( Vlake - Zuid-Beveland) ( augustus 2010)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen