donderdag 17 november 2011

De Navel

Het is een heel bijzondere plek, al zie je het er op het eerst niet aan af ........... het is een kruispunt van wegen midden in een Zeeuws-Vlaamse polder, de Dijckmeesterpolder om precies te zijn, ten westen van Philippine. Een plek met een verhaal - een plaats met een geschiedenis, maar wat veel mensen (nog) niet weten - een unieke plek ..... op onze aardbol!
De strakke rechte lijnen en het perfecte kruispunt van wegen moet haast het werk zijn van een hogere macht al zal wellicht de praktische uitwerking plaatsgevonden hebben op de tekentafel door een fantasieloze ambtenaar op één of ander waterschapskantoor. Maar de grondgedachte, het concept van dit gelijkwaardige kruispunt, moet een veel diepere betekenis hebben, iets wat je pas ervaart als je er midden opstaat en de vier kanten op kijkt; een veel diepere betekenis, die je pas dan kunt doorgronden........... Het perfecte kruispunt dat de Kruisweg ( what's in a name) hier maakt, is aangelegd op een plek waar in de vorige eeuw nog gewoon het water van de Braakman stroomde. De nu verderop ingedamde zeearm kon toen nog tot hier de schepen brengen die naar het vissersdorpje van Boekhoute voeren. De mosselschepen voor Philippine moesten hun weg wat noordelijker zoeken, door het Axelsche Gat, omdat in 1900 de Mosselpolder de westelijke toegang had geblokkeerd; via het havenkanaal konden de mosselschepen uiteindelijk in Philippine hun vangsten lossen, waar touringcars vol hongerige Vlamingen zich achter dampende schalen volpropten.
Rond 1900 lagen op deze plek schorren, die zover opgehoogd waren dat inpoldering interessant werd en er werden plannen gemaakt om dit deel van de Braakman in te polderen. Dat gaf nogal wat problemen door de Eerste Wereldoorlog, waardoor het werk moeilijk uitvoerbaar bleek - uiteindelijk werd de Isabellasluis gebouwd en ook de haven van Boekhoute werd daarheen verplaatst. Een zgn. suatiekanaal moest overtollig water vanuit Vlaanderen kunnen lozen op de Braakman. Ook werd er een kanaal aangelegd, het Isabellakanaal, waarlangs de schepen van Boekhoute via de restanten van de Braakman zich een weg naar de Westerschelde konden vinden - tijdelijk echter, want de verzanding van het vaarwater bleek uiteindelijk niet tegen te houden - zowel Philippine als Boekhoute moesten hun havens opgeven en uitwijken naar bijv. Terneuzen of Breskens. Uiteindelijk werd de Dijckmeesterpolder in 1920 opgeleverd, al was het niet gemakkelijk geweest het stroomgat af te sluiten - een brug met dubbelspoor werd gebruikt om bij laag water aarde in het gat te gooien - er was uiteindelijk tweemaal zoveel grond nodig dan gepland ..... .
De polder, die genoemd werd naar de toenmalige Commissaris van de Koningin mr. Herman Jacob Dijkckmeester, werd met strakke hand ingericht en veel meer dan een as van twee wegen, die elkaar in het midden kruisten, kwam er niet in de hoofden van de ambtenaren boven borrelen ....De boerderijen die er gebouwd werden zijn op de vingers van één hand te tellen. Als je op het kruispunt midden in de polder staat en je kijkt beurtelings de vier richtingen op, dan voel je hoe belangrijk deze plek is - je voelt dat deze plek meer is dan zomaar een gelijkwaardig kruispunt van wegen. Je staat hier namelijk precies in het midden van de wereld, die zich vanaf jouw standpunt naar alle kanten uitstrekt. Niet in Jeruzalem, noch Mekka ligt de navel van de wereld, maar gewoon hier in de Dijckmeesterpolder bij Philippine. - 't Is maar dat je't weet - ga er maar eens kijken, maar ik heb je gewaarschuwd .... slik op de weg! ( Philippine - Zeeuws-Vlaanderen) ( april 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen