dinsdag 18 oktober 2011

De Landmeter

Oude grafstenen fascineren me mateloos. Ze zijn vaak de enige tastbare herinneringen aan mensen die langgeleden gestorven zijn en verder nergens in de "boeken" achtergebleven zijn. Deze fraaie grafsteen, met daarop een man met een stok in zijn handen, ligt in het voorportaal van de kerk van Baarland.
In de Sint Maartenskerk van Baarland vind je het graf van de Landmeter. Je ziet er een man op in een lange mantel, schijnbaar een monnik, die liever met de handen werkte dan het woord verkondigde, fantaseer ik dan, die een belangrijke taak had, bij de bedijkingen en bijvoorbeeld moest vaststellen waar de dijk moest komen en de grootte van de eigendommen moest bepalen i.v.m. de belasting die betaald moest worden. Hij heeft een soort van jalon in zijn handen, je weet wel, zo'n rood-wit gestreepte stok, die (de assistent van) zo'n landmeter vast mag houden als een afstand gemeten wordt ( zo'n baantje zag ik als kind wel zitten: jalon-rechtophouder). De Landmeter, zoals hij genoemd wordt, overleed in 1512 en in die tijd werd er ten zuiden van Baarland hard gewerkt aan het bedijken van de polders van Everinge; de Dierik werd afgedamd en bij het dorpje Stuivezand op het voormalige eiland Stuivezand, werd druk aan de bedijkingen gewerkt. In 1530 kwam raakte weer een heleboel verloren of kwam onder water te staan tijdens de Sint Felixvloed, zeg maar De Ramp voor de Zeeuw uit die tijd, maar deze Sint Felix quade saterdach heeft hij niet meer meegemaakt. We weten eigenlijk niets van deze landmeter, maar hoogstwaarschijnlijk heeft hij een rol gespeeld bij de bedijkingen rond het voormalige eiland Stuivezand, waar rond het dorpje Stuivezand, ten zuiden van Baarland, de kerkpolder en de St. Maria Magdalenapolder bedijkt werden; de laatste in het zelfde jaar, 1512, dat de landmeter overleed - misschien heeft hij nog het glas geheven bij de dichting van de laatste roeden dijk ( of mogelijk werd hij door een graafmachine over het hoofd gezien). In het voorportaal van de kerk, waar verschillende grafstenen opnieuw zijn neergelegd en waar ook de Landmeter is "herbegraven" ( er ligt uiteraard geen graf meer onder) vind je ook een steen met een anker ( hoogstwaarschijnlijk van een schipper, die hier voorgoed voor anker is gegaan) en een schitterende gedetailleerde afbeelding van een voetboog. Dan dwalen je gedachten natuurlijk af naar het kasteel Hellenburg dat in het bezit van de Renesse's was en rond 1500 verwoest werd, waarschijnlijk tijdens één van de vele overstromingen, maar het zou natuurlijk een stuk spannender zijn als het kasteel tijdens een bestorming door de graaf van Vlaanderen in brand geschoten en verwoest zou zijn geworden - en dan past die voetboog naadloos in mijn fantasie, als een blijvende herinnering aan de laatste man die de burcht met zijn leven verdedigde. (Baarland - Zak van Zuid-Beveland) ( mei 2011)
Hans Koert
slikopdeweg@live.nl
Twitter: #slikopdeweg

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen